Alkizako San Martin elizaren ondotik
abiatu eta berehala, Alkizako mendi ibilbideen informazioa ematen duen
egurrezko argibide-taularen ondora ailegatuko gara. Maldan behera egin eta Erdi
Aroko jatorria duen Lete (edo Alkizalete) baserri ederraren ondora iritsiko
gara. Gaur egungo baserria XVIII. mendeko eraikin barrokoa da,
baina bere kanpo zein barne egituran Erdi Aroko hainbat elementu ikus daitezke:
erdi puntuko arku bat eta behe-solairuko horma-atalaren zati batzuk, esate
baterako. XVI. mendekoak diren zutoin eta habeak ere baditu. 2007ko maiatzaren
10ean, Eusko Jaurlaritzak Kultura Ondasun izendatu zuen, Monumentu
sailkapenarekin.
 |
| Alkizalete baserria |
 |
| Alkizako San Martin eliza |
Baserriari bizkarra eman, maldan
behera jarraitu, eta, bidegurutzera iristean, metalezko zutoin batean erakusten
diren PR-Gi 78 eta SL-Gi 9 ibilbideen artean, ezkerretik ateratzen dena
aukeratuko dugu. Porlanezko pistatik aurrera egin eta laster izango gara
Berandoain baserriaren ondoan. Aurrez aurre, Hernioko
gailurreria, eta gertuago, Algorri, Zopite eta Belako haitzak ikusiko ditugu.
 |
| Ibilbideen argibide-taula |
 |
| Askantxoko saguzarren ibilbidearen bide seinaleak |
Baserria inguratu, basoan murgiltzen
den lurrezko pistatik jarraitu eta Berandoaingo karobiaren aurrien ondora
helduko gara. Karea egiteko zulo edo hobi hauek betetzeko,
azpiko aldean, egurra jartzen zen; horren gainean kareharria eta gero, txandaka
egurra eta harria. Beheko ahotik su ematen zitzaion, eta, hiru egun eta
astebete artean egozten egon ondoren, itzali egiten zen. Emaitza kare bizia
zen. Baserri gehienek izan zuten karobia, bai etxeko hormak zuritzeko, baita
baratzako zomorroak eta izurriak tratatzeko.
 |
| Ilunbeko galtzada |
 |
| Leteren borda |
 |
| Argibide-taula |
Metro batzuk aurrera egin eta
bidegurutze batera helduko gara. Askantxoko bide balizatua utzi eta,
eskuinetik, maldan gora ateratzen den xenda hartuko dugu. Bide tarte honetan
galtzadaren arrasto bikainak ikusi ahal izango ditugu. Ohikoa da gure mendietan
galtzadekin topo egitea. Batzuen ustez, bide hauek erromatarrek eraikitakoak
dira, baina ez da horrela, gure basoak eta mendiak ustiatzeko nekazariek
eginikoak baizik. Pagadian zehar marrazten den Ilunbeko galtzadaren arrastoan
altuera erraz irabaziko dugu PR-Gi 78 bide balizatuarekin bat egin arte. Bide
nagusitik aurrera segi eta Leteren bordaren ondora ailegatuko gara, eta, honen
ondoan dagoen argibide-taulan, basoa bizitzaren babeslekuaren inguruan
azalpenak irakur daitezke.
 |
| Itxuraingo iturria |
 |
| Itxuraingo urmaela |
 |
| Itxuraingo tumulua |
Bide nabarmenak berehala eramango
gaitu Itzuregiko bidegurutzera. Zelatuna zuzentzen den
bidea utzi eta, eskuinetik ateratzen dena hartuko dugu. Izeidia zeharkatu
ostean, Hernioko gailurreriaren ikuspegi zabala izango dugu. Jaisten hasi
orduko, Itxuraingo tumuluaren ondora helduko gara. Honen ondoan, urmaela,
iturri dotore bat eta trantsizio-larreak berreskuratzeko garatzen ari diren
proiektuaren berri ematen duen argibide-taula.
 |
| Bide-seinaleak |
 |
| Alkiza herria |
Paraje eder hau atzean laga eta,
Algorri mendia inguratzen duen bide zaharretik, Santa Kruz ermitaren aurrien
ondora iritsiko gara. Bertan dagoen argibide-taulan ermitari
buruzko informazioa irakurriko dugu. Begiratoki aparta honetatik atzera egin
eta balizatutako bidera itzuliko gara. Bide zabal eta nabarmenak Alkizara
gerturatuko gaitu Areta baserriaren ondotik igaro eta gero. Azken maldari aurre
egin eta herriko plazan izango gara.
.JPG) |
| Lera (Iturraran museoa) |
.JPG) |
Lera (Baionako museoa)
|
.png)
.JPG)
.JPG)